X

Za vaš uređaj je
dostupna aplikacija

latinica  ћирилица
Zdravosfera
25/02/2020 |  11:36 ⇒ 12:29 | Izvor: SRNA

Radojičić: Obnoviti saznanja o jevrejskom kulturnom nasljeđu

Gradonačelnik Banjaluke Igor Radojičić rekao je da je Banjaluka sa još osam gradova u prekograničnom projektu čiji je cilj očuvanje ili obnavljanje saznanja o jevrejskom kulturnom nasljeđu.

Radojičić je istakao da projekat treba prvo da osvježi sjećanje u gradu Banjaluci, ali i u drugim gradovima partnerima, da napravi mrežu gradova koji imaju jevrejsko kulturno nasljeđe i da na moderan način ponudi građanima i turistima saznanja o jevrejskom kulturnom nasljeđu.

On je rekao novinarima prije početka međunarodnog skupa, koji se održava u Banjaluci u okviru projekta posvećenog očuvanju jevrejskog kulturnog nasljeđa, da su Јevreji na ovim prostorima prisutni još od vremena turske carevine.

- Prva jevrejska opština osniva se u prvoj polovini 19. vijeka. Nažalost, tokom Drugog svjetskog rata, osim gotovo čitave jevrejske populacije, u Holokaustu su uništeni i jevrejsko kulturno-istorijsko nasljeđe i objekti i gotovo da nema ostataka materijalnog viševjekovnog prisustva na ovim prostorima, a i sama populacija je izuzetno mala - dodao je Radojičić.

On je rekao da se Banjaluka sjeća bogatog nasljeđa iz vremena većeg jevrejskog prisustva na ovim prostorima, naglasivši da su do Drugog svjetskog rata u ovom gradu postojale sinagoge, kulturni centar, jevrejsko groblje, kao i brojne porodice iza kojih su i danas ostala imena Levi, Poljokan, Mikeš.

Radojičić je istakao da je sve to dio ukupnog kulturnog nasljeđa grada Banjaluka.

On je naveo da Banjaluka ima izvanredno dobru saradnju sa izraelskim gradom prijateljem Modinom, podsjetivši da je prošle sedmice boravio u Izraelu.

Radojičić je rekao da je ta saradnja vrlo intenzivna i različita u sportu, kulturi i među omladinom.

On je naglasio da je saradnja Banjaluke i Modina napravila most i saradnju između čitave Republike Srpske i Izraela i da je danas svestrana u nizu oblasti.

- Njegujemo tu vezu, pogotovo vezu između srpskog i jevrejskog naroda koja se bazira i na shvatanju zajedničkog stradanja naročiti u Drugom svjetskom ratu, a i uzajamnom poštovanju kulture, tradicije i zajedničkog život na ovim prostorima - rekao je Radojičić.

Član Јevrejske opštine Banjaluka Aleksandra Rakas Stevandić rekla je da je projekat "Iskorištavanje zaboravljenog jevrejskog kulturnog nasljeđa" prvi projekat u kojem učestvuje grad Banjaluka, a da je Јevjerska opština Banjaluka partner na tom projektu.

- Projekat je dio Transnacionalnog programa "Dunav" koji se finansira iz Evropskog fonda za reginalni razvoj i pretpristupnih Ipa dva fondova - rekla je Stevandićeva i dodala da je projekat počeo u maju 2018. godine i da je predviđeno da traje do 2021. godine.

Ona je istakla da je nosilac projekta mađarski grad Segedin, te da u projektu učestvuju Hrvatska, Crna Gora, Srbija, BiH, Slovenija, Mađarska, Rumunija i Njemačka.

Stevandićeva je rekla da se na sastanku partnera projekta u Banjaluci odlučuje koji će se programi i proizvodi plasirati na tržište u smislu specifičnih turističkih ponuda na osnovu zaboravljenog jevrejskog kulturnog nasljeđa.

Ona je naglasila da je osmišljeno da se u ovoj godini postave ku-ar kodovi na mjestima gdje su nekada bile sinagoge u Banjaluci, zatim mobilne aplikacije koje će moći biti dostupne svima i u kojima će se moći vidjeti istorijski razvoj i gdje su postojali ti objekti koji su bili značajni za Јevreje.

Stevandićeva je rekla da će biti omogućen i virtuelni obilazak Banjaluke, odnosno objekata koji su nekada pripadali Јevrejima, kao i sinagoge.

Ona je naglasila da će nematerijalno kulturno nasljeđe jevrejske zajednice biti promovisano i održavanjem manifestacije "Dani Izraela i jevrejske kulture" koja će biti upotpunjeni koncertima sefardske muzike, degustacijama jevrejske kuhinje i košer hrane.

Stevandićeva je rekla da Јevrejska opština Banjaluka trenutno ima 123 člana od kojih ne žive svi na području Banjaluke, dodavši da su po dvije porodice iz Bijeljine i Trebinja i jedna iz Novog Grada.

Ona je naglasila da je Banjaluka prije Drugog svjetskog rata imala četiri sinagoge i da su sve srušene, ali da u sklopu objekta Јevrejskog kulturnog centra u Banjaluci ima mali molitveni prostor.

Stevandićeva je rekla da se kroz ovaj projekat ustanovilo da u Banjaluci nema materijalnih ostataka jevrejskog kulturnog nasljeđa jer su svi srušeni.