latinica  ћирилица
23/07/2021 |  11:48 ⇒ 12:59 | Autor: SRNA

"Narod je izvor suvereniteta, OHR pravno ne postoji"

Profesor Fakulteta političkih nauka u Banjaluci Željko Budimir ocijenio je da Republika Srpska uopšte ne treba da ima potrebu i razlog da dolazećeg visokog predstavnika u BiH Kristijana Šmita doživljava kao legalno izabranog.
Zgrada OHR-a (Foto: prijedor24h.net) -
Zgrada OHR-a (Foto: prijedor24h.net)

Budimir je poslije neusvajanja rusko-kineskog prijedloga rezolucije u Savjetu bezbjednosti UN o zatvaranju i ukidanju OHR-a i visokog predstavnika naglasio da Šmit nije imenovan u skladu sa procedurama, međunarodnim pravom i Aneksom 10 Ustava BiH, tj. Dejtonskog sporazuma.

- Taj predstavnik je već ranije izgubio legitimnost, a to što u Savjetu bezbjednosti nije potvrđeno njegovo imenovanje govori da ne postoji nijedan razlog da bilo koja Šmitova odluka bude obavezujuća za Srpsku. Naročito što prije dolaska Šmita imamo situaciju da se već najavljuju određeni pritisci i nametanja za Srpsku. Dalje kršenje i nepravno postupanje, koje bi dolazilo iz OHR-a, ne treba biti prihvatljivo za Republiku Srpsku - rekao je Budimir.

On je istakao da je bitno da ovo bude stav i vlasti i opozicije u Srpskoj s obzirom na to da je uloga visokog predstavnika po srpsku stranu u BiH bila vrlo nepovoljna, te urušavala njenu ustavnu poziciju, ali i političku kulturu u BiH.

Budimir je naveo da niko u Srpskoj ne treba da se plaši visokog predstavnika jer je Republika politički stabilna, a i ranije je pokazala da ima pravno - političke mehanizme da spriječi bilo kakvo nametanje odluka.

On je rekao da mnogi predstavnici Srpske trpe političke sankcije, ali da taj način djelovanja ne doprinosi ničemu u zemlji u kojoj postoji demokratska procedura izbora predstavnika naroda.

- Legalne i legitimne predstavnike Srba u BiH ne možete smaknuti sa scene kao što je bilo neposredno poslije rata. Narod je izvor suvereniteta u svakoj demokratiji, a njegovi su predstavnici nosioci toga - naglasio je Budimir.

On je rekao da je, s obzirom na ranije stavove zapadnih članica SB, bilo očekivano neusvajanje rusko-kineskog prijedloga rezolucije o zatvaranju i ukidanju OHR-a i visokog predstavnika u BiH, iako je taj dokument bio u skladu sa međunarodnim pravom, te je odgovarao i Ustavu BiH.

- Taj prijedlog je nešto što bi u osnovi bilo i pravo i pravda, jer imamo iskustvo nedemokratskog djelovanja visokih predstavnika što je samo nanijelo štetu BiH i dovelo je u demokratski ćorkosak. Ta država prosto nije mogla politički da se razvija, a to je donijelo ekonomske, etničke i druge probleme - rekao je on.

Zaključio je da je bitno da su predlaganje ove rezolucije učinile Rusija i Kina kao dvije velike sile i stalne članice SB UN, što je pokazatelj da se ozbiljno mijenja struktura moći u međunarodnom sistemu i da se može očekivati više razumijevanja od velikih sila za "pravu" situaciju u BiH, a ne onu dobijanu kroz izvještaje visokih predstavnika u kojima je manje-više obmanjivana svjetska javnost.

Јovanović: Visoki predstavnik u pravnom smislu više ne postoji

Predsjednik Beogradskog foruma za svijet ravnopravnih Živadin Јovanović ocijenio je da u pravnom smislu više ne postoji visoki predstavnik za BiH, jer je dosadašnji Valentin Incko podnio ostavku, a SB UN nije imenovao novog.

- Pošto je SB UN praktično blokiran da odlučuje u skladu sa propisanom procedurom, onda se ne može smatrati da je imenovan novi visoki predstavnik za BiH - rekao je on.

Naveo je da zapadne sile nastoje ponovo da politikom sile nameću rješenja koja nisu u skladu sa osnovnim principima međunarodnih odnosa, niti u skladu sa odlukama Savjeta bezbjednosti UN, niti su u skladu sa Dejtonskim sporazumom.

- Јer, procedura imenovanja je poznata. Može Savjet za primjenu mira da predlaže i kandiduje, ali odluku o visokom predstavniku u skladu sa Dejtonskim sporazumom donosi SB UN - istakao je bivši šef diplomatije SR Јugoslavije.

Prema njegovim riječima, sadašnja situacija reflektuje duboku podjelu u globalnim odnosima između Kine i Rusije kao rastućih svjetskih sila i zapadnih zemalja koje više žele i nastoje da se ponašaju arbitražno.

Јovanović smatra da Republika Srpska i dalje treba da ostane na dosadašnjoj principijelnoj poziciji da se poštuje Dejtonski sporazum i procedura za izbor visokog predstavnika, jer ta procedura i Dejton nisu ispoštovani u slučaju Kristijana Šmita, koji je kandidat za novog visokog predstavnika.

On je ocijenio da visoki predstavnik, s obzirom na dosadašnja iskustva, nije bio ni faktor stabilnosti, niti razvoja, niti neka pomoć, već je bio faktor udaljavanja od Dejtonskog sproazuma i njegovog neprekidnog kontinuiranog kršenja.

- U skladu s tim, neophodno je da se ukine ta dosadašnja institucija i da kompletna odgovornost za dalju primejnu Dejtonskog sporazuma i razvoj BiH u skladu s tim sporazumom preuzmu dva entiteta i tri konstitutivna naroda - naglasio je Јovanović.

Ocijenio je da je i dosadašnje postojanje visokog predstavnika bilo suvišno i udaljavalo je tokove političkog odlučivanja od građana i naroda BiH i institucija dva entiteta.

- Ta institucija je uzurpirala sebi ovlašćenja koja nema na osnovu Dejtonskog sporazuma i koja su, u stvari, predstavljala ne samo kršenje Dejtona, nego i Ustava BiH - rekao je Јovanović.