Eko toplane demantuju RTRS
U demantiju pred pokretanje sudskog postupka navode da su tvrdnje iznesene u prilogu bez ijednog relevantnog dokaza, bez pozivanja na zvanična mjerenja nadležnih institucija i suprotno raspoloživim podacima iz ovlaštenih izvještaja o emisijama i imisijama.
Demanti prenosimo u cijelosti:
Eko toplane Banja Luka d.o.o. obraćaju se Radio-televiziji Republike Srpske povodom priloga emitovanog u emisiji Dnevnik 2, dana 26. januara 2026. godine, u kojem su izneseni netačni, neprovjereni i štetni navodi koji direktno dovode u pitanje ugled Društva, zakonitost njegovog rada i profesionalni integritet odgovornih lica.
U skladu sa Zakonom o zaštiti od klevete Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske", br. 37/01), koji uspostavlja ravnotežu između prava na slobodu izražavanja i prava na zaštitu časti i ugleda, podsjećamo da sloboda izražavanja nije apsolutna, naročito kada se javnosti iznose tvrdnje predstavljene kao činjenice, a koje nisu istinite, provjerene niti potkrijepljene relevantnim dokazima.
U tom smislu, zahtijevamo objavu demantija sljedećih navoda:
1. Navod da su Eko toplane "jedan od vodećih uzročnika zagađenja vazduha"
Ova tvrdnja iznesena je bez ijednog relevantnog dokaza, bez pozivanja na zvanična mjerenja nadležnih institucija i suprotno raspoloživim podacima iz ovlaštenih izvještaja o emisijama i imisijama.
Postrojenja Eko toplana projektovana su u skladu sa savremenim standardima za sagorijevanje biomase i opremljena sistemima za kontrolu procesa i filtraciju. Proces sagorijevanja je nadziran i stabilan, što je ključno za smanjenje emisija zagađujućih materija. Prema izvještajima o ispitivanju zagađujućih materija u vazduhu, izmjerene koncentracije PM čestica, sumpor-dioksida, azotnih oksida i ugljen-monoksida kretale su se ispod graničnih vrijednosti propisanih važećim pravilnicima te potvrđuju da Eko toplane ne predstavlja dominantan izvor zagađenja vazduha u navedenim zonama.
Eko toplane Banja Luka stoje na raspolaganju nadležnim institucijama i medijima za uvid u kompletnu dokumentaciju i rezultate svih izvršenih mjerenja.
Napominjemo da se u prilogu ne navodi nijedan validan izvor koji bi potvrdio tvrdnju o Eko toplanama kao vodećem uzročniku zagađenja, čime je javnost dovedena u zabludu, a Društvu nanesena šteta po ugled. Takvo postupanje predstavlja povredu profesionalnih novinarskih standarda i načela objektivnog informisanja, jer se bez dokaza i zvaničnih potvrda Eko toplane dovode u vezu sa teškim optužbama koje su podobne da ozbiljno ugroze njihov ugled i pravni položaj.
2. Insinuacije da se u Eko toplanama loži "ugalj raznog kvaliteta, ulje, biomasa sa ljepilima i hemikalijama", te tvrdnja "ne znamo šta se loži"
Ovi navodi predstavljaju ozbiljnu i neosnovanu optužbu, iznesenu bez ijednog dokaza, i kao takvi ispunjavaju uslove neistinog izražavanja podobnog da nanese štetu u smislu Zakona o zaštiti od klevete. Eko toplane kao osnovni i dominantni energent koristi biomasu, odnosno drvnu sječku, u skladu sa Ekološkom dozvolom, uz redovne kontrole kvaliteta i mjerenja imisija i emisija od strane ovlaštenih institucija. Drvna sječka učestvuje u ukupnoj godišnjoj proizvodnji toplotne energije Eko toplana Banja Luka u rasponu od 96 do 98,5 odsto.
Sistem Eko toplana projektovan je i tehnički prilagođen za sagorijevanje drvne biomase definisanog kvaliteta. Korištenje bilo kakvog drugog materijala tehnički nije moguće bez ozbiljnog oštećenja postrojenja, narušavanja bezbjednosti rada i kršenja važećih ekoloških i zakonskih propisa. Takva praksa ne bi bila održiva ni sa tehnološkog, ni sa ekološkog, ni sa ekonomskog aspekta.
Iz tog razloga, upotreba goriva koje ne ispunjava propisane tehničke i ekološke kriterijume nije dozvoljena niti se primjenjuje u radu Eko toplana.
3. Neosnovano dovođenje u uzročno-posljedičnu vezu rada Eko toplana i zdravstvenog stanja građana
U prilogu se ispravno konstatuje da je kvalitet vazduha u Banjoj Luci u određenim periodima loš, kao i da takvo stanje može negativno uticati na zdravlje stanovništva, posebno osjetljivih kategorija. Te činjenice nisu i ne mogu biti predmet spora.
Međutim, ono što je sporno i neprihvatljivo jeste način na koji se u prilogu, bez ikakvog stručnog, naučnog ili institucionalnog utemeljenja, sugeriše ili implicira uzročno-posljedična veza između lošeg kvaliteta vazduha i rada Eko toplana, čime se odgovornost za zdravstvene tegobe građana indirektno pripisuje ovom Društvu.
Takva poveznica nije dokazana, niti potvrđena od strane bilo koje nadležne zdravstvene, ekološke ili stručne institucije. U prilogu nisu predočeni podaci koji bi pokazali da su izmjerene koncentracije zagađujućih materija u korelaciji sa radom Eko toplana, niti da emisije iz postrojenja prelaze propisane granične vrijednosti ili predstavljaju dominantan izvor zagađenja vazduha u gradu.
Iznošenjem opštih medicinskih upozorenja o štetnosti zagađenog vazduha, uz istovremeno kontekstualno povezivanje sa radom Eko toplana, stvara se pogrešan i obmanjujući utisak da postoji direktna odgovornost Društva za zdravstveno stanje građana. Takav pristup predstavlja primjer neprovjerenog i metodološki neutemeljenog informisanja, koje ne poštuje osnovne profesionalne standarde i koje je podobno da ozbiljno naruši ugled Eko toplana.
4. Opšti kontekst i način izvještavanja
Prilog je koncipiran na način da se kroz selekciju izjava, sugestivne formulacije i izostanak relevantnih podataka stvara unaprijed negativna slika o Eko toplanama, bez uravnoteženog i objektivnog pristupa.
Time su ispunjeni elementi neistinitog i štetnog izražavanja, pri čemu teret dokazivanja istinitosti iznesenih tvrdnji, u skladu sa Zakonom o zaštiti od klevete, leži na mediju koji ih je objavio.
DEMANTI ZA OBЈAVU U DNEVNIKU 2
Radio-televizija Republike Srpske, u cilju potpunog, tačnog i objektivnog informisanja javnosti, objavljuje korekciju i pojašnjenje informacija iz priloga emitovanog u emisiji Dnevnik 2, 26. januara 2026. godine, koji se odnosio na rad Eko toplana Banjaluka.
U navedenom prilogu iznesene su određene tvrdnje i sugestije koje, sagledane u svjetlu raspoloživih podataka, zahtijevaju dodatno pojašnjenje.
Prije svega, navod iz objavljenog priloga da su Eko toplane "jedan od vodećih uzročnika zagađenja vazduha" nije bio potkrijepljen zvaničnim mjerenjima niti se zasniva na relevantnim izvještajima ovlaštenih institucija.
Uvidom u izvještaje o ispitivanju zagađujućih materija u vazduhu, utvrđeno je da su izmjerene koncentracije zagađujućih materija bile višestruko ispod zakonom propisanih graničnih vrijednosti.
Konkretno, izmjerene emisije azotnih oksida bile su približno 30 do 70 odsto niže od dozvoljenog maksimuma, emisije sumpor-dioksida 97 do 99,7 odsto niže, dok su koncentracije ugljen-monoksida bile 85 do 99,5 odsto niže u odnosu na propisane limite. Masena koncentracija prašine zabilježena je na nivou 75 do 85 odsto nižem od graničnih vrijednosti. Ovi podaci potvrđuju da Eko toplane ne predstavljaju dominantan izvor zagađenja vazduha u Banjaluci.
Takođe, u prilogu su iznesene insinuacije da se u Eko toplanama koriste ugalj, ulja ili biomasa pomiješana sa hemikalijama i ljepilima, uz tvrdnje da "nije poznato šta se loži". Eko toplane za proizvodnju toplotne energije koriste drvnu biomasu, prvenstveno drvnu sječku, u skladu sa Ekološkom dozvolom i važećim propisima. Sistem postrojenja tehnički je projektovan za sagorijevanje drvne biomase definisanog kvaliteta, uz redovne kontrole kvaliteta goriva i mjerenja emisija od strane ovlaštenih institucija. Tvrdnje o korištenju neadekvatnih materijala nisu potvrđene relevantnim dokazima.
U prilogu je takođe dovedena u vezu pojava zdravstvenih tegoba kod građana sa radom Eko toplana. Iako je nesporno da loš kvalitet vazduha može imati negativne posljedice po zdravlje stanovništva, posebno osjetljivih kategorija, u dostupnim podacima ne postoji dokaz koji bi potvrdio uzročno-posljedičnu vezu između rada Eko toplana i pogoršanja zdravstvenog stanja građana.
Radio-televizija Republike Srpske ovim putem pojašnjava da ne postoji činjenični osnov za tvrdnje iz priloga kojima se rad Eko toplana dovodi u vezu sa zagađenjem vazduha ili pogoršanjem kvaliteta vazduha u Banjaluci.