Sporadično prisustvo aflatoksina B1 u kukuruzu
Udio neodgovarajućih uzoraka i utvrđene koncentracije mogu da budu višestruko iznad maksimalno dozvoljenih vrijednosti, što predstavlja potencijalni zdravstveni rizik.
- Utvrđene koncentracije u pojedinim serijama prelaze maksimalno dozvoljene vrijednosti propisane važećom legislativom, što ukazuje na potrebu jačanja preventivnih i kontrolnih mehanizama u lancu snabdijevanja - ističu iz Agencije.
S obzirom na informacije nadležnih inspekcijskih organa u BiH o utvrđenom povišenom sadržaju aflatoksina B jedan u kukuruzu namijenjenom za ishranu ljudi i životinja uvezenom pretežno iz Srbije, Agencija je izradila naučno mišljenje o riziku po zdravlje ljudi usljed prisustva aflatoksina B jedan i M jedan u hrani i hrani za životinje.
Agencija je dala i preporuke za pojačane mjere kontrole aflatoksina u kukuruzu koji se koristi kao hrana i hrana za životinje, što uključuje kontrolu na prisustvo aflatoksina B jedan, te kontrolu sirovog mlijeka, termički obrađenog mlijeka i mlijeka za proizvodnju proizvoda na bazi mlijeka na prisustvo aflatoksina M jedan.
- Rezultati procjene rizika pokazuju da, pri utvrđenim koncentracijama aflatoksina B jedan /4,22 mikrograma po kilogramu i 8,59 mikrograma po kilogramu/, postoji značajna zabrinutost za zdravlje potrošača - navode iz Agencije.
Modeliranje prenosa aflatoksina B jedan iz hrane za životinje u aflatoksin M jedan u mlijeku pokazuje da koncentracija aflatoksina u mlijeku direktno zavisi od nivoa kontaminacije kukuruza, udjela kukuruza u obroku i stope prenosa.
Iako je pri prosječnim tržišnim koncentracijama vjerovatnoća prekoračenja maksimalno dozvoljenih vrijednosti u mlijeku niska, u uslovima hranjenja visoko kontaminiranim kukuruzom postoji realan rizik pojave povišenih koncentracija aflatoksina M jedan u sirovom mlijeku.
Aflatoksin B jedan je najtoksičniji i najbolje istraženi aflatoksin, čiji je kancerogeni potencijal potvrđen kod ljudi i životinja. Zbog dokazanog kancerogenog efekta, njega je Međunarodna agencija za istraživanje raka svrstala u Grupu jedan kancerogena.
Primarni ciljni organ aflatoksina B jedan je jetra, a intenzitet i ozbiljnost oštećenja zavise od doze, trajanja izloženosti, vrste i fiziološkog stanja životinje ili čovjeka, uzgojnih uslova i nutritivnog statusa.