Koljević: Prvi Ustav Republike Srpske - izraz težnje Srba za slobodom
Ona je naglasila da su Srbi i prije 34 godine imali sve osnovne prerogative državnosti - narod, teritoriju i Ustav iz kojeg je proizašlo kompletno institucionalno uređenje i na temelju kojeg je Srpska postala Republika koja ima svog predsjednika, parlament, vladu, kao i svoju vojsku.
- Srpska državnost je upravo kroz Ustav konstituisana kao trajno opredeljenje za pravni, nacionalni i demokratski poredak. Demokratski, jer je ustanovljena ravnopravnost svih naroda i građana Srpske, a nacionalni i pravni, jer je postalo jasno da Srbima nema opstanka bez države - navodi Koljevićeva.
Srpska državnost je, ističe Koljevićeva, donošenjem Ustava utemeljena u miru, prije bilo kakvih sukoba u BiH i pojavljuje se kao istorijski izbor legaliteta i legitimiteta kao trajne osnove Republike Srpske.
Ona je podsjetila da su samo Srbi na geografskom prostoru BiH imali i tu vrstu svijesti i Ustav.
Koljevićeva ukazuje da je muslimanska zajednica imala nevažeći Ustav nepostojeće države, kao i da hrvatska zajednica nije imala svoj ustav.
U kojoj mjeri je Ustav iz 1992. bio izraz državotvornosti, navodi ona, najbolje svjedoči činjenica da je bio osnova na svim pregovorima, a posebno u Ženevi, čiji značaj je najveći jer je iz tih pregovora poslije proizašao Dejtonski mirovni sporazum.
- Ustav je bio temelj na osnovu kojeg je Republika Srpska prepoznata i priznata kao pravni i politički subjekt na svetskoj sceni i upravo kao takva je međunarodno afirmisana i verifikovana Dejtonskim mirovnim sporazumom - istakla je Koljevićeva.
Skupština srpskog naroda BiH donijela je Ustav 28. februara 1992. godine koji je jednoglasno usvojen na temeljima Deklaracije o osnivanju i garantovao je punu ravnopravnost i jednakost naroda i građana Republike.
Najviši pravni akt Republike Srpske, koji je uz određene amandmane i danas na snazi, donesen je prije izbijanja tragičnih sukoba, te jednostranog bošnjačkog i hrvatskog proglašenja nezavisnosti BiH nakon referenduma održanog 1. marta na kojem nisu učestvovali Srbi.