Župljanin: Prvi Ustav - potvrda državnopravnog kontinuiteta Srpske
- Uspostavljena državnost prema ovom ustavu dobila je međunarodno priznanje Dejtonskim mirovnim sporazumom. Republika Srpska je ušla u dejtonski pregovarački proces kao država i kao takva egzistira sve ove godine. Taj ustavnopravni kontinuitet je obezbijeđen zahvaljujući Ustavu iz 1992. godine - istakao je Župljanin.
On smatra da prvi Ustav Republike Srpske predstavlja ključni dokument i temelj državotvornosti Srpske, te je postao izraz političke volje Srba i njihove želje za državom i slobodom.
- Njegov izuzetan značaj potvrđuje i činjenica da je i danas na snazi, uz određene izmjene koje su se dešavale u proteklim godinama - rekao je Župljanin.
Prema njegovim riječima, prvim Ustavom Republika Srpska je definisana kao država srpskog naroda i drugih koji žive u njoj, a tu činjenicu danas razumiju i mnogi u svijetu.
Iako je prvi Ustav Srpske iznuđen, jer su Srbi htjeli živjeti u Јugoslaviji, ali su ih u tome spriječila druga dva naroda, kaže Župljanin, trebalo je riješiti pitanje ustavnopravnog položaja srpskog naroda u novim uslovima.
Župljanin je podsjetio da je ranije bila formirana Skupština srpskog naroda u BiH, pa je logičan slijed bio donošenje novog Ustava.
- Taj proces je ubrzan pripremama druga dva naroda da se održi referendum o nezavisnosti BiH, što je bila sudbonosna prijetnja za opstanak srpskog naroda na ovim prostorima i što je na kraju dovelo do krvavog rata između tri naroda u BiH - rekao je Župljanin.
On je naveo da je tadašnje srpsko rukovodstvo pravilno procijenilo situaciju i donijelo sudbonosne odluke za srpski narod.
- Taj ustav je izvršio institucionalizaciju političkog i društvenog subjektiviteta i stvorio ustavnu osnovu za zaštitu kolektivnih prava srpskog naroda u skladu sa principima Povelje UN, do koje se tada, za razliku od sada, itekako držalo - rekao je Župljanin.
On je ukazao da je Ustav na pravi način postao izraz političke volje i želje Srba za državom i slobodom, te dodao da istorija uči da srpski narod nikada nije imao slobodu ako nije imao svoju državu.
- U tome je još veći značaj ovog Ustava i on danas mora biti osnov i inspiracija za očuvanje državnosti Republike Srpske za sva vremena. Nosioci vlasti u Republici Srpskoj nikada ne smiju zanemariti istorijske težnje srpskog naroda za njegovom slobodom i državom i sve što rade mora biti usmjereno ka tom cilju - zaključio je Župljanin.
Skupština srpskog naroda BiH donijela je Ustav 28. februara 1992. godine, koji je jednoglasno usvojen na temeljima Deklaracije o osnivanju i garantovao je punu ravnopravnost i jednakost naroda i građana Republike.
Najviši pravni akt Republike Srpske, koji je uz određene amandmane i danas na snazi, donesen je prije izbijanja tragičnih sukoba, te jednostranog bošnjačkog i hrvatskog proglašenja nezavisnosti BiH nakon referenduma održanog 1. marta, na kojem nisu učestvovali Srbi.