Da li je pravilno reći Vaskrs ili Uskrs? (VIDEO)
Јedni čvrsto zastupaju oblik koji koriste cijeli život, dok drugi smatraju da su oba izraza prihvatljiva. Da li je riječ o razlici u tradiciji, vjeroispovijesti ili možda jezičkoj normi – provjerili smo šta kažu građani, ali i struka.
Uoči najvećeg hrišćanskog praznika, često se postavlja pitanje šta je pravilno reći – Uskrs ili Vaskrs. Različite tradicionalne i istorijske okolnosti donosile su različite izraze, a stručnjaci poručuju da i Vaskrs i Uskrs imaju svoje porijeklo i upotrebu.
- Da bismo dobili tačan odgovor na pitanje da li se kaže Vaskrs ili Uskrs, obratili smo se redovnom profesoru na Filološkom fakultetu, Zorici Nikitović koja jasno poručuje. Oba oblika su pravilna.
- Oba su oblika pravilna i ona su rezultat istorijskog razvoja Srpskog jezika. Sama riječ Vaskrsenije ili vaskrsnonti je staroslavenska riječ prevedena sa starog grčkog jezika i znači "anastasi" ponovo ustati. I prevedena je to leksičko jezgro staroslavenskog jeste "kres" evo kad kažemo voskrese to je "kres" što znači razvoj, ustajanje dakle imamo i riječ "iskra" koja odatle vuče nekakav rast od toga je dakle nastala riječ voskrese, voskrsenije, podići iz mrtvih - kaže Nikitovićeva.
Podsjetila je i na nedomuice kod stanovništva oko toga da li se kaže voskrsenje ili vaskrsenje.
- Imamo dvije varijante voskrsenije i vaskrsenije i to možda buni i to možda buni naše gledaoce da li je pravilno voskres i voskresnuti ili vaskrsnuti a tek onda poslije da li je vaskrs ili Uskrs. Voskres je ruska varijanta crkveno slovenskog jezika, dok je vaskrs srpska i to crkvenog staroslavenskog, a uskrs jednako kao što su drugi glagoli druge riječi koje su imale ovo V u inicijalnoj poziciji pa recimo u glagol Vstati je takođe pretrpio tu promjenu V u U u inicijalnoj poziciji, dakle crkvenoslovenski jezik čuva staro stanje V na početku riječi a stari srpski jezik ne čuva ono jednostavno kao u riječi unuk, ustati, udomiti tako i u riječi uskrs prešlo V u U - objašnjava Nikitovićeva.
Kaže da je karakteristično za dublju odanost tradiciji upotreba riječi vaskrs. Dodaje da je riječ uskrs karakteristična uopšte za širi narodni sloj.
Poruka je jasna i Uskrs i Vaskrs su pravilni.
-Na kraju krajeva sa tim riječi vaskrs veže nas i staroslavenska riječ vaskrsenije u istom su tvorbenom gnijezdu, ali uskrs je takođe srpska riječ i to treba gledaoci da znaju - dodaje Nikitovićeva.
Kako god ga nazvali – Vaskrs ili Uskrs – suština praznika je ista. Praznik donosi vrijeme praštanja, okupljanja i radosti, koje prevazilazi sve jezičke razlike i norme.