Balans između velikih sila postaje ključno pitanje za budućnost Srpske (VIDEO)

- Treba uvijek sagledavati kontinuitete i diskontinuitete u međunarodnim odnosima. Tada možemo vidjeti da u ovoj sadašnjoj opštoj pometnji, naravno, ipak postoji sistem, koji je prilično paklen, gotovo infernalan. Riječ je o potpunoj afirmaciji sile, koja, u suštini, nikada nije ni prestala da bude najznačajniji i dominantan faktor u međunarodnim odnosima. U tom smislu, sigurno ne možemo danas biti pouzdano sigurni šta će se u budućnosti dogoditi - rekao je Darko Tanasković, akademik.

U takvom svijetu Evropa se pokazuje kao najslabiji igrač. Zamišljena kao primjer prosperiteta i stabilnosti, sada se pokazuje kao generator problema, jer ne uspijeva da nađe svojemjesto između velikih.

- Evropa, koja je formirana kao, uslovno rečeno, organizacija moći u svjetskim okvirima, očigledno se nalazi u sistemskoj i svakoj drugoj krizi – političkoj, pa čak i široj društvenoj. Ono što se može uočiti kroz stalno praćenje jeste da se Evropska unija, ipak, održava jer ima jednu objedinjujuću tačku – sukob u Ukrajini. Elite na Zapadu su prepoznale da je jedini način da prežive taj da se koncentrišu oko sukoba u Ukrajini i takozvane ruske prijetnje, koja se predstavlja kao da će Rusija napasti svakog trenutka, iako do toga nije došlo ni na jednoj granici Evropske unije. S druge strane, Evropska unija i NATO su došli do ruskih granica - istakao je Milorad Dodik predsjednik SNSD-a.

Dok se Evropa suočava sa unutrašnjim krizama, bezbjednosna arhitektura kontinenta prolazi kroz ozbiljne transformacije. Posebno je to vidljivo kroz proces ubrzane militarizacije i sve većeg distanciranja Evrope od Sjedinjenih Država.

- Zapadna Evropa se u ovom trenutku nalazi u onome što se naziva zastupničkim ratom, odnosno proksi ratom sa Rusijom. Poslije odlaska Orbana, Evropa ulazi – kako je već spomenuto – u fazu duboke militarizacije, posebno remilitarizacije Njemačke, a odnosi sa Rusijom su takvi da je sada NATO manje agresivan od Evropske unije. Evropska unija se doživljava kao snaga i strana u ovom ratu i ona želi da postane nezavisna od te transatlantske kopče, makar dok je Tramp na vlasti. Odnosno, taj pol moći sada predstavlja razvoj zapadnog pola moći - kaže Željko Budimir profesor međunarodnih odnosa.

Za to vrijeme, Republika Srpska je pronašla nači da otvori vrata Vašingtona. To je imalo i te kakav odjek na Balkanu, pa i šire.

- Utoliko je zaokret u odnosima Sjedinjenih Država i Srpske, koji su izveli Tramp i Dodik uz podršku Landaua i Cvijanovićeve, spektakularan. Znamo da do toga nije došlo preko noći niti slučajno, već da je taj odnos građen čitavu deceniju unazad i da je navijao za Trampa još u prvoj predizbornoj kampanji, kada to gotovo niko drugi nije - smatra Nenad Kecmanović akademik.

U složenoj geopolitičkoj mreži, Republika Srpska nastoji da balansira odnose sa Vašingtonom, Briselom, Moskvom i Pekingom, tražeći prostor za očuvanje političke autonomije.

- Povećavanje stepena razumijevanja je ono što vidimo u kontinuitetu u posljednjim mjesecima kada je riječ o odnosima sa SAD-om. Ali ono što je najzanimljivije jeste izjava u Sočiju – ministar Budimir je lično govorio o tome – kada Putin, predsjednik Putin, kaže predsjedniku Droljkoviću: Sve što možete da učinite da se rasteretite pritisaka i da povećavate stepen razumijevanja sa Vašingtonom, imate našu punu, punu podršku - smatra Aleksandar Vranješ.

Upravo taj balans između velikih sila postaje ključno pitanje za budućnost Srpske – da li je moguće voditi uravnoteženu politiku u sve polarizovanijem svijetu.