Duga njiva - svjedok odnosa čovjeka i prirode
Vipotnik je rekao da je zaštićeno područje Duga njiva smješteno u sjevernom dijelu Republike Srpske, na teritoriji opštine Modriča, na mjestu dodira Dinarida i Panonske nizije, na površini od 3.587,37 hektara.
Precizirao je da područje sadrži pejzaž sa raznovrsnim staništima, divljim biljnim i životinjskim vrstama.
- Najviši vrh Trebave, Vis (692 metara), te vrh Duga njiva (622 metara) dominiraju okolinom, pružajući široke panoramske poglede prema sjeveru i sjeveroistoku, ka dolini Bosne, Vučijaku i širem prostoru Posavine - naveo je Vipotnik.
Hidrološka mreža je razgranata, dodao je, više od 150 stalnih i povremenih vodotoka izvire na kratkim razdaljinama i voda se doživljava kao stalni pejzažni motiv i simbol životne dinamike Trebave.
- Vegetacijski sloj je izrazito raznolik, a preovlađuju mješovite bukove i hrastove šume, šume bukve i božikovine, te mozaici livada, šikara i rubnih poljoprivrednih površina - kaže Vipotnik.
Imajući u vidu izuzetno sušne godine za istraživanje gljiva, Vipotnik je rekao da su dobijeni rezultati od 194 vrsta registrovanih gljiva zavidni, a u godinama sa više kiša u ljetnom periodu na ovakvim staništima pojavi se neuporedivo veći broj vrsta.
- U bogatstvu životinjskog svijeta prednjače šumski, livadski i vodeni insekti, prije svega dnevni i noćni leptiri /145 vrsta/, tvrdokrilci i riječni rakovi - napomenuo je Vipotnik.
Naročito je značajno prisustvo vrste dnevnog leptira - Euplagia quadripunctaria, koji je registrovan na više lokaliteta, a nalazi se na aneksu II Direktive o staništima.
Prema njegovim riječima, u brojnim vodotocima na Trebavi registrovano je šest vrsta riba, dok je tokom istraživanja herpetofaune otkriveno osam vrsta gmizavaca i šest vrsta vodozemaca.
- Prilikom istraživanja na Trebavi, u samom predloženom obuhvatu zabilježene su 73 vrste ptica. Ovdje spadaju tipične šumske vrste, sove, djetlići, sjenice, drozdovi, zebe, ali i vrste otvorenih i mozaičnih terena kao što su ševe i pliske - istakao je Vipotnik.
On je naglasio da su sve registrovane vrste kod nas zaštićene ili strogo zaštićene.
Vipotnik je istakao da nekoliko lokaliteta i područja imaju neke potencijale za razvoj turizma i djelimično izgrađenu infrastrukturu pogodnu za korištenje u smislu planinarenja, rekreativne šetnje, kampovanja i izletništva.
- Јedan od najperspektivnijih lokaliteta je takozvano Zborište na vrhu Duga njiva, visoravan, odnosno greben između dva dominantna vrha ove visoravni, poznato izletište i vazdušna banja na planini Trebavi - naveo je Vipotnik.
Područje sa mikrolokalitetima koji gravitiraju izletištu, dodao je, protežu se na nadmorskoj visini od 400 do 644 metra, a udaljeno je svega 20-tak kilometara od Modriče, na koju se naslanjaju Doboj, Doboj Istok, Gradačac, Gračanica i Modriča.
Ocijenio je da je ovo zaštićeno područje živi svjedok odnosa čovjeka i prostora, gdje prirodne forme, šume, vode i naselja čine nerazdvojivu cjelinu koja oblikuje lokalni identitet i doprinosi predivnoj raznovrsnosti Republike Srpske.
- Republički zavod za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa odlučio se za zaštitu područja u kategoriji zaštićeni prirodni pejzaž koji podrazumijeva područje značajne biološko-ekološke i estetske vrijednosti, gdje tradicionalan način života stanovništva nije bitnije narušio prirodu i prirodne ekosisteme - naveo je Vipotnik.
Upravo ta sprega prirodnih vrijednosti i nasljeđa čovjekovog rada, smatra Vipotnik, daje pejzažu visoku estetsku i identitetsku vrijednost, u skladu s principima Konvencije Savjeta Evrope o evropskim predjelima.
Turističke atrakcije obuhvataju nekoliko grupa prirodnih i izgrađenih objekata, sportsko-rekreacioni centar, vidikovci i staze koje su pogodne za obilazak i interesantne planinarima, izletnicima i drugim grupama turista.
Trenutno u Republici Srpskoj postoji 37 zaštićenih područja, čija ukupna površina iznosi 77.755,37 hektara, što predstavlja 3,16 odsto teritorije Republike Srpske.