Inflacija pušta korijenje - najveći rast cijena zabilježen u sektoru usluga (VIDEO)
Vatra globalnih sukoba užarila je i svjetsku ekonomiju. Rastuća previranja i preslagivanja prelila su se i na domaće tržište, a bazna stopa inflacije, prema podacima Centralne banke, u prvom polugodištu ove godine iznosila je 4,42 odsto. S obzirom da je ovaj prostor uvozno orijentisana ekonomija, podložna je inflatornim udarima.
- Ono što svakako dodatno podgrijava inflaciju jeste i unutrašnja tražnja, rast troškova rada, zato što su državne politike usmjerene na rast plata, penzija i to podiže agregatnu tražnju. Međutim i bez toga bismo imali inflaciju, čak i zemlje koje nemaju toliko izraženu politiku rasta dohotka imaju inflaciju - pijašnjava ekonomista saša Stevanović.
Cijene proizvoda i usluga u Republici Srpskoj u odnosu na mjesec maj, u junu su bile niže za 1,2 odsto, dok su u odnosu na jun prethodne godine, porasle za 4,5 odsto. Prema podacima Zavoda za statistiku, inflacija je podigla cijene u 10 od 12 odjeljaka proizvoda i usluga.
- Najveći rast zabilježen je u odjeljku prevoz, a nastao je primarno zbog dešavanja na Bliskom istoku. Taj rast iznosi 18 odsto, a prvenstveno je zabilježen rast u kategoriji goriva i maziva od 30 odsto, a najveći pad cijena je u odjeljku obuće i odjeće za 4,5 odsto i ono što je zanimljivo, jeste odjeljak hrane i bezalkoholnih pića od 1,3 odsto - navodi Ognjen Ignjić, stručni saradnik za međunarodne projekte i saradnju u Zavodu za statistiku Republike Srpske.
I građani smatraju da inflacija kontinuirano "jede" vrijednost novca. Pitali smo ih koliko danas mogu kupiti proizvoda za 50 maraka, a koliko je to bilo samo prije koju godinu.
- Mnogo manje sada, dosta više se moglo uzeti prije četiri. pet godina. I u marketima i u ugostiteljskom sektoru, mislim da su dosta skuplji kafići i noćni život takođe - kaže jedan od anketiranih građana.
- Ne mogu reći 50 odsto, ali velika je razlika u marketima - dodaje drugi građanin.
Mnogi trgovici ovakvo stanje iskoriste i za "lov u mutnom", pa iz Udruženja za zaštitu potrošača podsjećaju i na lokalne računice zasnovane na samoinicijativnim procjenama.
- Nisu samo u to uključeni trgovci, nego i proizvođači, oni ukalkulišu unaprijed cijene svojih proizvoda i eventualno po njihovim procjenama kolika će biti inflacija. To vidite i sami, krenite samo od promjena kada su u pitanju cijene goriva koje variraju svakodnevno, ali ne i namirnica, to kao da nije vezano, kao da je paralelni svijet - navodi Јovan Vasilić iz bijeljinskog Udruženja za zaštitu potrošača Zvono.
Iz Sindikata izlaz za problem inflacije vide u aktivnim mjerama i redovnom usklađivanju plata.
- Tražimo da u korpu proizvoda gdje će biti ograničene marže uđe i meso, potrepštine za bebe, pelene i dječija hrana - kaže sekretar Saveza sindikata Republike Srpske Danko Ružičić.
Iako nema sigurne poluge da u potpunosti zaustavi inflaciju, Republika Srpska se aktivno bori sa njenim posljedicama. Јedna od mjera jeste i ograničavanje marži. Vlada Srpske privredi pomaže i kroz podsticaje i subvencije.