Lozo: Važno da se 15. septembar obilježava zajednički na nivou srpskih zemalja (VIDEO)
- Srbija je za vrijeme Prvog svjetskog rata bila, prije svega, obilježena značajnim pobjedama 1914. godine, a 1915. ulaskom Bugarske u rat i totalnim okruženjem bila je prinuđena na epopeju svjetskih razmjera, kada se narod zajedno sa vlastima i vojskom povlačio preko Albanije - ono što u našem pamćenju nazivamo albanska golgota. Ono što je kasnije slijedilo jeste stabilizovanje fronta i čuvena bitka 1916. kada je Srbija jednim dijelom ušla na jug nekadašnje svoje teritorije i tako simbolički označila želju za povratkom i vaskrsenjem. Od septembra 1916. do 1918. godine to je trajalo, kada je tih dana definitivno odlučeno da ipak Solunski front postane jedan od glavnih frontova za vrijeme Prvog svjetskog rata, koji je, između ostalog, i odlučio glavna ratna dešavanja na ovom području - naveo je Lozo.
Podsjetio je da je 14. septembra počela velika artiljerijska priprema koja je trajala u više navrata gotovo čitav dan, a ujutru oko 5.30 počeo je proboj Solunskog fronta od strane srpske vojske, kojoj se kasnije priključila francuska vojska.
- Znamo čuvenu rečenicu neprijatelja da je 150.000 srpskih vojnika odlučilo rat. Znamo tu mitsku scenu koja je postala sastavni dio naše opšte kulture, između ostalog, i prepoznajemo značaj Solunskog fronta. To je ona činjenica za koju se često u popularnoj kulturi kaže da ni francuska konjica nije mogla stići srpsku pješadiju koja je jurišala u oslobođenje svoje zemlje - rekao je Lozo.
Dodao je da je to simbolički datum koji, između ostalog, ne reprezentuje samo voljni događaj već nacionalno jedinstvo i želju za slobodom.
- To je simbolički datum za koji je veoma dobro da se obilježava zajednički na nivou srpskih zemalja. Prvi svjetski rat, kao veliki svjetski sukob, ostavio je tragove i osnovna identitetska obilježja svih kolektiva koji žive na području Evrope, a pitanje Srba i njihovog identiteta neizostavno je bez posmatranja dešavanja u ovom ratu, jer je, između ostalog, nakon toga u toj čežnji za oslobođenjem i ujedinjenjem formirana velika jugoslovenska država, koja je imala određene zablude, ali je zaista formirana za oslobođenje nakon ropstva pod raznim okupatorima - istakao je Lozo.
On smatra da pojedinac ne može da opstane bez kolektiva, a da Srbe u kolektiv povezuje zavjetna vertikala - svetosavsko i kosovsko predanje, svetolazarevsko, ono što ujedinjuje u jedan nacionalni kolektiv, kao i stradanje u velikim svjetskim sukobima u 20. vijeku, odnosno u Prvom svjetskom ratu i genocidu nad Srbima u NDH.
- To čini osnovu našeg identiteta uz, naravno, ono što mi nazivamo crkveno-narodno-liturgijsko pamćenje, odnosno uloga Srpske pravoslavne crkve u našem nacionalnom jedinstvu. Svi ti događaji čine okosnicu našeg identiteta - kaže Lozo.
On je naglasio da je važno da Srbija i Republika Srpska zajednički obilježavaju bitne datume iz srpske istorije, od kojih je jedan od najvažnijih 15. septembar - Dan srpskog jedinstva, slobode i nacionalne zastave, praznik koji Srpska i Srbija zajednički obilježavaju, a koji je ustanovljen u znak sjećanja na proboj Solunskog fronta.
Lozo kaže da se tako njeguje kultura pamćenja i čuva srpski identitet.
- Naš osnovni cilj je sačuvati postajanje srpskog naroda na ovim prostorima na kojima sad živi. Naš cilj je njegov razvoj, djelovanje. To je jedna od maksima kada je stvarana Republika Srpska - da sami odlučujemo o svojoj sudbini, a da drugi faktor ne odlučuje o našoj sudbini. Dakle, svoju sudbinu u svoje ruke uz nacionalno jedinstvo i opredjeljenje za bolji život svih nas na ovim prostorima - poručio je Lozo.