Decenija od referenduma o Danu Republike - podsjetnik na obavezu zaštite i očuvanja Srpske (VIDEO)
Glasalo je više od 677.000 građana Republike Srpske. Bio je to iznuđeni odgovor na spornu odluku tadašnjeg Ustavnog suda BiH koji je, na osnovu apelacije Bakira Izetbegovića, preglasavanjem proglasio "neustavnim, obilježavanje 9. januara, kao Dana Republike".
Građani su odgovorili - 99,81 odsto izašlih, potvrdio je istorijske fakte i neprikosnovenu potrebu da se Dan Republike i dalje proslavlja 9. januara. To dostojanstveno čini i posljednju deceniju, kao i godine prije toga. Decenija od referenduma je podsjetnik na obavezu zaštite i očuvanja Republike Srpske i njenih obilježja i nadležnosti.
U jeku ratnih dejstava, u dva navrata srpski narod je referendumom, jedinstveno spriječio parčanje mirnodopski uspostavljene Republike Srpske, odbacujući Vens-Ovenov i plan tzv. Kontakt grupe. U miru 2016. morao je ponovo da digne svoj glas. I kao zavjet i istorijski almanah da sačuva dan nastanka, Ustavom i međunarodnim sporazumom normirane i granicama omeđene, Republike Srpske. I rođendan samozaštite i slobode. A utrkivali su se razni, domaći i strani kvazipromoteri demokratije i ljudskih prava u njihovom osporavanju Unutar granica Republike Srpske taj 25. septembar nije imao alternativu. Baš kao što je nije bilo ni 9. januara 1992.
Dostojanstveno, da zaštite otadžbinu i da proslavljaju njen rođendan kada i kako oni to žele, a ne kada im to drugi nametnu političkim manifestima, stali su građani na put skrnavljenju Srpske jednako jedinstveno kao i svi srpski poslanici u skupštinskim klupama, kada su izglasavali odluku o raspisivanju referenduma i zakonsku bazu zasnovanu na ustavnim pravima i demokratskim normama.
- Ono što je nama bilo najbitnije je da dobijemo potvrdu da i u budućnosti još više, još jače i još grandioznije slavimo 9. januar kao dan slobode i kao Dan Republike Srpske. On će se slaviti i u budućnosti. I ono što je bitno da smo tada pokazali jednu demokratsku zrelost - kaže bivši član Komisije za sprovođenje referenduma Milan Petković.
Ali Republikom Srpskom, hronično opterećeno, političko Sarajevo i njemu uslužno pravosuđe nije mirovalo. Naviklo na političke, a ne pravne procese, formiralo je lakrdiju od krivičnog predmeta. Mjesecima su članovi referendumske Komisije pozivani u Tužilaštvo i ispitivani, u pokušaju da se konstruiše bilo kakav osnov za optužnicu. Uzalud! Uz desetu godišnjicu, predsjednik Republike i tadašnji predsjednik referendumske Komisije Siniša Karan podsjeća da Srpska ima ustavni glas svojih institucija, a kada za to postoji osnov i potreba i neposredan glas svog naroda.
- Republika Srpska je pokazala da je kadra da organizuje i iznese referendum. Njeni građani pokazali su da su spremni da svojim glasom brane ono što smatraju neodvojivim od njenog imena i postojanja. To je nasljeđe 25. septembra 2016. godine - naglašava Karan.
Podsjeća na obavezu da Srpska čuva svoje ustavne nadležnosti i jača institucije. Isti zadatak imepartiv je i za predsjednika Vlade Srpske Savu Minića.
- Nikada ne treba zaboraviti koliko je bitno održati ustavni kapacitet i nadležnosti Republike Srpske i naravno raditi na tome da se vrate one koje imamo Dejtonskim sporazumom, a koje su vremenom ukidane i umanjivane - kaže Minić.
Zahvaljujući univerzalnom stavu građana, rođendan Republike Srpske nisu uspjeli da ukinu ni razni izabrani i neizabrani visoki predstavnici niti njihovi poslušnici u Ustavnom sudu. I zbog toga je 25. septembar jedan od najznačajnijih datuma u novijoj političkoj istoriji Srpske.
- Odluka građana Republike Srpske i poštovanje te odluke svih ovih 10 godina uprkos raznim opstrukcijama, uključujući i nove odluke iz političkog Sarajeva, vrlo jasno govori gdje živi suverenitet i da on pripada narodu Republike Srpske - ističe pravnik Ognjen Tadić.
I toga bi trebalo da budu svjesni svi. Pa i sarajevski "jurišnici" koji se svake godine, uoči 9. januara, iznova aktiviraju. Ali na putu im stoji bedem, sinhronizovano armiran životima sinova, braće i očeva i referendumskim glasom njihovih potomaka i srodnika.