Zašto se dugogodišnja utužena međusobna finansijska potraživanja tri javna emitera u BiH prelamaju "preko leđa" samo jednog - RTRS-a? (VIDEO)
Na drugoj strani desetine prijava i tužbi RTRS-a protiv druga dva emitera godinama skupljaju prašinu po tužilačkim i sudijskim ladicama, a svaka naša na argumentima zasnovana vijest ili govor o nepravdi, pokušava se predstaviti kao nekakav pritisak. Ko zaista želi da uništi RTRS!?
RTRS je nastajao sopstvenim snagama i na goloj ledini, drugi su imali zgrade, opremu, prenosnu mrežu. I gotovo još od nastanka RTRS-u su otimali, drugima ili davali ili ih u najgorem slučaju samo blagonaklono tapšali. Uništavali su nam jedva uspostavljene releje. Mi ih obnavljali i nanovo uvezivali.
Otimali arhivu, mi nastavljali da proizovdimo sate novog programa. Nametali nam prinudne upravnike i kojekakve medijatore, mi stasavali istovremeno boreći se za istinu i pravdu. Na silu nam mijenjali ime, tužakali novinare, hapsili, verbalno satanizovali, nametali sankcije, mi istrajavali u službi svog naroda. No represija je dobila novi oblik – jednosmjerno, samo protiv RTRS-a, baždarene pravosnažne sudske presude i blokirane račune. Po prvi put u potonje dvije decenije, radnici su ostali bez zarađenih plata, naše porodice bez sredstava za normalan život, za školovanje i liječenje, javni servis bez novca za rad i isplatu dugovanja prema dobavljačima, a uskoro bi mogao i bez osnovnog izvora prihoda - od marketinga i RTV takse.
- Inkasanti takođe nisu primili plate za avgust samim tim ni za septembar. Takođe služba RTV takse naplaćuje RTV taksu i putem preduzeća za poštanski saobraćaj Republike Srpske. Ugovorom koji imamo sa poštama definisana su naša prava i obaveze da im platimo fakturu za ispostavljenu uslugu. Mi kasnimo i sa uplatama prema Poštama Srpske, oni zadržavaju pravo da prestanu sa vršenjem usluga - navela je Dragana Mastalica, direktor Direkcije RTRS-a.
Pravni haos između tri javna emitera "konstruisan" je nametnutim, a potom i pod prisilom usvojenim, Zakonom o javnom sistemu BiH. Njegova primjena u potpunosti nikada nije zaživjela – izuzev obaveze o raspodjeli svih prikupljenih sredstava u omjeru od po 25 procenata za RTRS i Federalnu televiziju i čak 50 odsto za BHRT. A i ta obaveza ni cijelu godinu u Sarajevu nije poštovana.
Dok je RTRS uspostavljao inkasant službu za naplatu RTV takse i utuživao neplatiše, drugi su olako "opraštali" milione neplaćenih maraka na teritoriji Federacije. Troškove službe sarajevski emiteri odbijali su da dijele, interesovala ih je samo naplaćena taksa. Obavezne zakonske procente od marketinških i drugih prihodovnih usluga zadržavali samo za sebe. Zbog uskraćene dobiti od marketinga vrijedne najmanje 30 miliona maraka RTRS je tužio BHRT.
Tužbe protiv FTV-a teške su više od 160 miliona maraka. I o tome pravosuđe ćuti. A kada je RTRS sarajevskim emiterima uzvratio istom mjerom neizmirivanja obaveza prema nikada u potpunosti ispoštovanom zakonu tužbe protiv RTRS-a koje su uslijedile, prioritetno su stizale pred tužioce i sudije.
- Trebalo bi da se radi onako po redu i po kako predmet dolazi po inicijalnom aktu. A tu gdje ima više tužbi možda bi najbolje rješenje bilo, gdje ima kontra i jednih i drugih, možda bi najbolje rješenje bilo da bude neki sporazum, dogovor, poravnanje ako se ikako može postići - itakao je Velimir Ninković, predsjednik UO udruženja sudija Republike Srpske.
No sve ono što bi pravnički trebalo, u praksi očigledno nije u primjeni. Јer brojne tužbe, urgencije, žalbe, revizije.
RTRS-a tužioci i sudije potiskuju u što dublje ladice. A one protiv RTRS-a prioritetno kroje, mijenjaju i ekspresno prolaze kroz sve sudske instance. I kada argumentima odgovorimo, hronološki posložimo, kako reče sudija Ninković, inicijalne akte, i perom se pokušamo izboriti za pravdu, sinhronizovano nas pokušavaju ućutkati narativom o navodnim pritiscima na pravosuđe.
Umjesto da rješavaju godinama stare predmete, postupajuće sudije bi da nas tuže, sarajevske kolege nasrtljivom dogmom da zastraše. Demantij im stiže gle čuda - baš iz Sarajeva.
I rješavaju, ali selektivno. I to je nepravda koja pogađa i zbog koje su radnici RTRS-a ostali bez plata a cijeli Јavni servis Republike Srpske, pred kolapsom, što je, prema mnogima, i pritajeni cilj novonastalog pravnog haosa.
- Pozivam sve sudije da vode računa o javnom interesu jer javni servis Republike Srpske je javni interes svih građana Republike Srpske. RTRS je osnovala Narodna skupština Republike Srpske i nosioci pravosudnih funkcija trebaju da imaju razumijevanja kada je u pitanju funkcionisanje Јavnog servisa Republike Srpske u pogledu plata ne ulazeći u tužbe i predmete spora ko ima kakve obaveze prema kome. Ali plate svaki radnik Јavnog servisa mora imati način da ih primi - istakao je ministar pravde Goran Selak.
Za sada načina ni na vidiku. A tri i po decenije generacije zaposlenih u RTRS-u pronosile su regionom i svijetom medijsku sliku Republike Srpske i bile strateška institucija Srpske i njenog naroda.
Time i meta oponentima u i izvan BiH. Njihova nastojanja da tu sliku promijene pritiscima, presudama, tužbama, trebalo bi da budu razlog više da RTRS opstane.