Predrag Bjelošević dobitnik Međunarodne književne nagrade "Aco Karamanov 2026"
Od ukupno 17 pristiglih poetskih izbora, selektori Borče Panov i prof. dr Daniela Andonovska-Trajkovska u uži izbor uvrstili su tri autora: Predraga Bjeloševića iz Bosne i Hercegovine (Republika Srpska), Cemina Itiona Caija (Tzemin Ition Tsai) iz Tajvana i Alvara Mate Giljea (Álvaro Mata Guillé) iz Kostarike. Nakon razmatranja pristiglih radova, selektori su prednost dali poeziji Predraga Bjeloševića, ocijenivši da njegov književni izraz, originalnost i osobenost pjesničkog glasa zaslužuju ovo priznanje.
Međunarodna književna nagrada „Aco Karamanov“ nosi ime jednog od prvih savremenih makedonskih pjesnika, čije je stvaralaštvo ostavilo snažan trag u makedonskoj književnosti. Dodjelom ovog priznanja afirmišu se savremeno pjesničko stvaralaštvo i međunarodna književna saradnja, a činjenica da je ovogodišnji laureat pjesnik iz Banje Luke predstavlja značajno priznanje i za književnu i kulturnu scenu Republike Srpske.
U obrazloženju odluke za međunarodnu nagradu „Aco Karamanov“ selektori su posebno istakli; „originalnost Bjeloševićevog poetskog jezika, njegovu izražajnu snagu i prepoznatljiv, samosvojan pjesnički glas. Knjiga izabranih pjesama pod nazivom „Јava, Privid, Međuvrijeme“ je djelo koje svojom tematskom i značenjskom slojevitošću otvara širok prostor za različita tumačenja ljudskog postojanja, odnosa stvarnosti i privida, prolaznosti, snova i metafizičkog iskustva.“
„Poezija Predraga Bjeloševića je „kao barokna bočica u kojoj je zgusnut miris čitavog jednog poetskog univerzuma od jave, privida i međuvremena“. Pjesnik upravo u tom međuprostoru između jave i privida gradi osobenu poetsku stvarnost, u kojoj se susreću čovjekovi neostvareni snovi, životna iskustva, neizvjesnosti i nada da svijet ipak može biti bolji.“
Selektori za nagradu su posebnu pažnju u obrazloženju posvetili Bjeloševićevom odnosu prema jeziku i mogućnostima pjesničkog izraza.
„Njegova pjesma, kako ističu, nalik je slovu sa posebnim zvukom i oblikom glasa, u kojem i najmanji jezički elementi dobijaju snagu i značenje, pa čak, kako pjeva pjesnik Bjelošević, i malo slovo „r“ u najbezazlenijoj riječi može da zvuči revolucionarno i preoštro u odnosu na druga slova. Upravo takav odnos prema jeziku potvrđuje izrazitu originalnost i prepoznatljivost njegovog poetskog rukopisa.“
„Bjeloševićeva poezija ima i toplu porodičnu dimenziju, koja se, ispod slojeva metafizičkih promišljanja, otkriva kao duboko ljudska i životna. Ona čitaoca vodi do najdubljih iskustava postojanja, do rođenja i stvaranja novog života, povezujući intimno i univerzalno, konkretno i apstraktno. Spoj metafizičkog i stvarnog u njegovim pjesmama stvara svojevrsnu katarzu oslobađanja, dok višeznačnost i otvorenost poetskog izraza omogućavaju čitaocu da u njima prepozna vlastita iskustva, strahove, nade i očekivanja.
Zahvaljujući takvoj poetskoj strukturi i značenjskoj otvorenosti, poezija Predraga Bjeloševića izmiče hermetičkom doživljaju i tumačenju, ostajući komunikativna, slojevita i otvorena za čitaoca. Njena vrijednost ogleda se u sposobnosti da lična i intimna iskustva pretvori u univerzalne poetske slike koje prevazilaze granice pojedinačnog i nacionalnog književnog prostora.“
O međunarodnom značaju nagrade „Aco Karamanov“ svjedoči i činjenica da su među njenim ranijim dobitnicima istaknuti pjesnici iz različitih dijelova svijeta. Među njima su Klaudija Pičino iz Italije, Žiri Talvet iz Estonije, Olga Pankina iz Rusije, Roza Bojanova iz Bugarske, kao i Žoze Eduardo Degrasija ugledni brazilski pjesnik i Konstantin Severin rumunski pisac. U nizu međunarodno prepoznatih autora čije je stvaralaštvo ovim priznanjem afirmisano sada se nalazi i Predrag Bjelošević iz Republike Srpske.
Dobijanjem nagrade „Aco Karamanov 2026“ Predrag Bjelošević pridružuje se krugu međunarodno prepoznatih autora čije je stvaralaštvo potvrđeno u okvirima savremene međunarodne književne scene. Ovo priznanje predstavlja važan doprinos afirmaciji srpske književnosti i kulture Republike Srpske, kao i potvrdu da književno stvaralaštvo naših autora ima svoje mjesto u širem evropskom i svjetskom kulturnom prostoru.
Knjiga od 45 pjesama, na makedonskom i srpskom jeziku „Јava, Prizvuk, Međuvrijeme“ je u štampi. Prevod potpisuju pjesnik i prevodilac Borče Panov i pjesnik i prevodilac, akademik Risto Vasilevski.
Međunarodna nagrada „Aco Karamanov“ pjesniku Predragu Bjeloševiću biće uručena u Radovišu (Sjeverna Makedonija), 20. novembra 2026. godine.
O DOBITNIKU
Predrag Bjelošević, rođen u Banjaluci 1953. Pjesnik, pripovjedač, dramski pisac i prevodilac. Magistrirao je teatarsku režiju u Sofiji 1999. godine. Autor je trinaest knjiga poezije za odrasle, dvije knjige pripovjedaka, četiri knjige poezije za djecu, kao i više dramskih tekstova i djela iz oblasti pozorišne umjetnosti. Njegove knjige izabranih pjesama objavljene su u Italiji, Francuskoj, Mađarskoj, Makedoniji i Sjevernoj Makedoniji, Moldaviji i Slovačkoj, a poezija je prevođena u književnim časopisima na ruski, njemački, kineski, engleski, grčki, češki, jermenski i druge svjetske jezike. Zastupljen je i u brojnim srpskim, balkanskim i evropskim antologojskim izborima savremenog pjesništva. U 2026, godini u Antologiji savremenog svjetskog pjesništva u Bangladešu zastupljen je sa šest pjesama.
Pjesničko djelo se odlikuje širokim tematskim rasponom i metafizičkom refleksijom. Bavi se i književnim prevodom, posebno iz ruske književnosti. Član je više međunarodnih književnih akademija, a od 2016. godine je predsjednik Udruženja književnika Republike Srpske. Dobitnik je brojnih književnih međunarodnih priznanja, među kojima sui nagrade;„Zlatno leteće pero”,Varna 2014; „Mihaj Eminesku”, Krajova, Rumunija, 2024; „Orfej sa Dunava”, Kostolac 2025. „Kočićeva nagrada” za cjelokupno književno stvaralaštvo 2026. i druge.