X

Za vaš uređaj je
dostupna aplikacija

latinica  ћирилица
02/10/2012 |  10:30 | Izvor: SRNA

"Miroslavljevo jevanđelje"- istorijski triler o svetoj knjizi

Premijernim prikazivanjem igrano-dokumentarnog filma Boška Savkovića „U početku beše reč“, posvećenog najstarijem i najljepšem sačuvanom spomeniku srpske ćirilice – "Miroslavljevom jevanđelju", Kinoteka Republike Srpske pridružila se obilježavanju Dana evropske baštine. "Miroslavljevo jevanđelje" 2005. godine upisano je u Uneskovu listu "Pamćenje svijeta" i uvršteno među 120 najvrednijih pokretnih dobara koje je stvorila naša civilizacija.
 - Foto: SRNA
Foto: SRNA
Dokumentarni film „U početku beše reč“ prati istoriju i sudbinu "Miroslavljevog jevanđelja", rukopisa koji po ljepoti nema premca među sačuvanim pravoslavnim jevanđelistarima i koje predstavlja jedinstven spomenik i relikviju srpske, evropske i svjetske kulturne baštine. Ova sveta knjiga, na kojoj je utemeljen svetogorski manastir Hilandar, jedina je relikvija koju su u svom posjedu ljubomorno čuvale sve tri srpske dinastije – Nemanjići, Obrenovići i Karađorđevići. Film osvjetljava jedinstvenu sudbinu ovog rukopisa iz 12. vijeka – od njegovog nastanka u današnjoj Crnoj Gori do upisa u Uneskov registar „Pamćenje svijeta“. Nastao kao sažeta verzija istoimenog višečasovnog TV serijala, film je sa velikim uspjehom obišao mnoge svjetske festivale, osvojivši brojne nagrade i priznanja i čineći nevjerovatnu sagu o najvrednoj knjizi srpske, evropske i svjetske kulturne baštine, dostupnom široj svjetskoj javnosti. "Priča o `Miroslavljevom jevanđelju` jedan je od najvećih trilera koji se desio u istoriji srpske kulture. Napravili smo interesantan istorijski triler koji govori o tome ko je sakrio knjigu i gdje je ona sada", rekao je Savković Srni. On je istakao da ni sada ne zna gdje je ta knjiga – u Narodnoj biblioteci ili Narodnom muzeju ili je, kako kaže - ne daj, Bože - nekome prodata. "Što se tiče Srbije, niko nikome ne vjeruje da je knjiga `živa i zdrava`. Upravo da ta knjiga ne bi `ostala negde`, po istorijatu i priči o fototipskom izdanju snimili smo film i TV-serijal o `Miroslavljevom jevanđelju`“, objasnio je autor filma i podsjetio da je fototipsko izdanje bilo jedina zabranjena knjiga za vrijeme Slobodana Miloševića. Prema njegovim riječima, film je snimljen na originalnim lokacijama u kojima se odvijala priča o `Miroslavljevom jevanđelju` – od Јohanesburga do Peterburga, Hilandara, Dubrovnika, Trebinja, Beča, Budimpešte... Film je dobio devet međunarodnih nagrada, a snimljen je 2007. godine u nezavisnoj produkciji NIB "Alternative" iz Beograda. Mada TV serijal do sada nije javno prikazivan, Savković je izrazio spremnost da publici na Palama premijerno prikaže i posljednju epizodu serije, koja govori o svim moralnim posrnućima koja su, nažalost, pratila osmovjekovnu istoriju ne samo ove vrijedne knjige nego i srpskog naroda uopšte. Direktor Kinoteke Srpske Milovan Pandurević rekao je da se za obilježavanje Dana evropske baštine odlučio za premijerno prikazivanje ovog filma zato što je riječ o zanimljivoj temi i najstarijem i najljepšem spomeniku srpske kulturne baštine. Posjetioci su imali nesvakidašnju priliku da vide i fototipsko izdanje "Miroslavljevog jevanđelja", koje će biti izloženo u holu Kulturnog centra na Palama i nakon projekcije filma, što je rijetka prilika da se vidi vjerna kopija originalnog rukopisa, koji je za Srbe oduvijek imao značaj posebne relikvije i koja je preživljavala drame jednog naroda u svim trenucima slave i poraza, koje mu je istorija nametala. "Miroslavljevo jevanđelje", zapravo je jevanđelistar, bogoslužbena knjiga u kojoj su tekstovi raspoređeni prema čitanjima u toku crkvene godine. Pisano je na pergamentu, slovima ustavne ćirilice i ukrašeno sa oko tristo stilizovanih minijatura i inicijala u boji i zlatu. Najstarija rukopisna knjiga i „spomenik starosrpske pismenosti“ pisana je u posljednjoj četvrtini 12. vijeka, za potrebe zahumskog kneza Miroslava, starijeg brata Stefana Nemanje. Nije poznato kada i kako je ova sveta knjiga dospjela u manastir Hilandar na Svetoj Gori, gdje je, kao najvrednija svetinja, čuvana punih sedam vijekova. Dani evropske baštine, kao zajednički program Savjeta Evrope i Evropske komisije, obilježavaju se tokom septembra širom Starog kontinenta od 1991. godine različitim manifestacijama, kojima je cilj da najširu javnost upoznaju o vrijednostima svake vrste nacionalnog nasljeđa. Pri tome, osnovna zamisao ovog projekta jeste međusobno zbližavanje stanovnika Evrope boljim razumijevanjem sopstvenog kulturnog i prirodnog nasljeđa. U pogledu očuvanja i podizanja svijesti građana, a naročito mladih, o važnosti kulturnog nasljjeđa i raznovrsnoti kulturnih izraza, Ministarstvo prosvjete i kulture Republike Srpske i Zavod za zštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa su 2008. godine pokrenuli obilježavanje ovog evropskog događaja od izuzetne važnosti.