Šteta nastala blokadom prelaza skoro 17 miliona KM, stvarna ekonomska šteta znatno veća
Komora je anketirala privredne subjekte u BiH radi procjene štete nastale usljed blokada teretnog saobraćaja na graničnim prelazima, a na anketu je, kako su naveli, odgovorila 61 kompanija za manje od 24 časa.
Ukupni prijavljeni direktni finansijski gubici, u slučaju trajanja blokade duže od tri dana, iznose 16,75 miliona KM.
U slučaju trajanja blokade do sedam ili više dana, ukupno prijavljeni direktni finansijski gubici, koje su navele kompanije, bili bi 42,87 miliona KM, istaknuto je u saopštenju.
Na anketu su odgovorile kompanije iz različitih sektora privrede, uključujući tekstilnu i kožarsku, metalnu, elektro, drvnu, hemijsku, prehrambenu industriju, automobilski sektor, logistiku, špediciju i druge izvozno orijentisane djelatnosti.
Prikupljeni podaci ukazuju na negativan uticaj blokada na poslovanje privrednih subjekata, a posebno su oštećene kompanije koje su u potpunosti ili dominantno orijentisane na izvoz na tržište EU.
To se naročito odnosi na automobilsku, tekstilnu, metalnu i drvnu industrije, gdje kašnjenja u isporukama direktno aktiviraju ugovorne penale i dovode do prekida proizvodnih ciklusa.
Značajan broj ispitanika, kao dodatne negativne posljedice za poslovanje, navodi gubitak kupaca, obračun penala zbog nepoštivanja ugovorenih rokova, raskid ili rizik od raskida dugoročnih ugovora, privremeno ili potpuno zaustavljanje proizvodnje, kao i moguća ili već najavljena otpuštanja radnika, u pojedinim slučajevima i do 30 odsto zaposlenih.
Osim direktnih finansijskih gubitaka, kompanije posebno ističu dugoročne posljedice po reputaciju, stabilnost izvoza i investicionu bezbjednost, što ukazuje da je stvarna ekonomska šteta znatno veća od trenutno mjerljivih iznosa.
- Imajući u vidu da značajan broj kompanija nije bio u mogućnosti precizno kvantifikovati štetu ili je naveo isključivo kvalitativne posljedice, te da popunjene ankete konstatnto pristižu, može se opravdano zaključiti da je stvarna ukupna ekonomska šteta znatno veća od trenutno mjerljivih iznosa - navedeno je iz STK.
Naglašeno je da bi obuhvat većeg broja privrednih subjekata dodatno značajno povećao iskazane gubitke.
Od ukupnog broja pristiglih odgovora, 34 kompanije su navele konkretne finansijske iznose za jedan ili oba posmatrana perioda, jedan broj kompanija za oba pitanja, a jedan broj njih samo za jedno pitanje.
Od 34 kompanije, 28 je dostavilo kvantifikovane iznose za oba pitanja - blokada duža od tri dana i blokada od sedam ili više dana, dok je 27 kompanija odgovorilo opisno, bez navođenja tačnih finansijskih iznosa.