Duga ruka islamista: Ko stoji iza noćašnjeg napada na Ambasadu Izraela u Beogradu
Maloljetno lice za koje se sumnja da je Šapca, a koje su, po izjavi ministra unutrašnjih poslova Srbije Ivice Dačića "pratile srpske bezbjednosne službe" i koje je bilo "predstavnik Islamske države", na Instagram profilu držalo je crnu zastavu i iznad ID, likvidirano je noćas u Beogradu, ispred Ambasade Izraela, kada je uzvikujući "Alahu akbar", sa dva noža napalo žandarma koji je obezbkeđivao taj objekat, prenosi rt.rs.
Noćašnji napad u Beogradu po vidljivim elementima poklapa se sa terorističkim napadom koji se takođe ispred Ambasade Izraela u Beogradu dogodio 29. juna 2024. godine kada je likvidiran napadač, konvertit iz Mladenovca Miloš Žujović (25) koji je tada napao i teško ranio žandarma Miloša Јevremovića.
Žujović koji je primio islam i uzeo ime Salahudin prije napada u Beogradu živio je u Novom Pazaru gdje je radio kao raznosač hrane i ni po čemu se nije isticao, naročito ne po vjerskom ekstremizmu.
U očekivanju da srpske bezbjednosne službe otkriju identitet maloljetnika, navodno iz Šapca, na osnovu dostupnih informacija može se tvrditi da se taj grad nije do sada pominjao kao jedan od mogućih centara u kome se organizuju i okupljaju pobornici islamističkih pokreta, ID, posebno vehabijskog odnosno selefijskog pokreta u Srbiji.
Ostaje da se vidi da li je Šabac mjesto rođenja noćas likvidiranog maloletnika, odnosno da li je živio u tom gradu, kakve su, sem podataka sa društvenih mreža njegove eventualne veze sa vehabistima u Srbiji, odnosno da li su one postojale.
Ono što je činjenica jeste da je mjesec dana poslije napada na Ambasadu Izraela u Beogradu, avgusta 2024. u reonu sela Hotkovo, blizu administrativne linije sa KiM, tokom sukoba sa policijom likvidiran Senad Ramović Becan, jedan od najpoznatijih pripadnika vehabističkog pokreta iz Novog Pazara i ovog dela Srbije.
Ramović je bio na spisku lica traženih u vezi sa istragom poslije napada vehabije, konvertita Miloša Žujovića na srpskog žandarma ispred Ambasade Izraela u Beogradu 29. juna te godine. Pominjano je i da je Ramović bio stanodavac Žujoviću u Novom Pazaru.
Ovaj vehabija opkoljen je tada na teško pristupačnom terenu kod Hotkova, ali je odbio da se preda, otvorio je vatru na pripadnike specijalne antiterorističke jedinice koji su uzvratili i eliminisali ga.
- Mene, inšalah, ponižavati nećete, možete da me ubijete ali me ponižavati nećete. Meni je smrt već određena. Vama je cilj moje ubistvo, ono što niste uspjeli 2007. sada ćete uraditi. Mislite da ćete time riješiti probleme, ne, tako mi Alaha, stotine će se pojaviti ovakvih kao ja - rekao je Ramović u video-snimku koji je tada objavljen na društvenim mrežama.
Što se tiče vehabističkog pokreta u Novom Pazaru, odnosno u ovom delu Srbije, godinama prije napada na ambasadu Izraela 2024. nije bilo nekih posebnih informacija o njihovim aktivnostima, niti o njihovom djelovanju.
Ime Senada Ramovića Becana srpskoj javnosti postalo je poznato 17 godina ranije, početkom 2007. godine kada je na planini Ninaji na obodu Pešterske visoravni otkriven kamp za obuku terorista.
Kamp su tada opkolile jake policijske snage, ali Senad Ramović i Ismail Prentić, tada već poznati pripadnici vehabističkog pokreta nisu zatečeni u kampu. Ubrzo su međutim locirani u selu Trnava na obodu planine Rogozne, između Novog Pazara i Kosovske Mitrovice.
Opkoljeni su u jednoj kući, Prentić je tada u okršaju sa policijom ubijen dok je ranjeni Ramović uhapšen i kasnije osuđen na 13,5 godina zatvora. Osim napada na policajce, tada mu je suđeno i za planiranje ubistva tadašnjeg muftije Muamera Zukorlića kao i za pripremu terorističkih napada u Novom Pazaru.
Te 2008. kada je na Ninaji otkriven kamp za obuku, broj vehabija u ovom delu Srbije procenjivan je na blizu 1.000.
DŽevad Galijašević, politički analitičar iz Bosne i Hercegovine i stručnjak za bezbednost i terorizam, u razgovoru za RT Balkan, komentarišući noćašnji napad u Beogradu, podsjeća da terorizam nikada nije incident, nikada individualno djelo.
- Terorizam je organizovano, politički motivisano, brutalno nasilje sa jasnom političkom pozadinom koju ima organizator akta. Ovdje je osoba koja je izvršilac maloljetna i to se u medijima već pokušava predstaviti na način kako bi se obesmislio cilj napada. Valja imati u vidu da kada napadate instituciju, policiju, žandarmeriju, vi u stvari napadate državu. Ovaj mladi čovjek koji je nožem napao žandarma morao je računati da će policajac adekvatno odgovoriti - kaže Galijašević.
I sagovornik podsjeća na napad na žandarma ispred ambasade Izraela u Beogradu prije dvije i po godine.
- Taj napad desio se na isti način. Mladi radikalni fanatik, pripadnik vehabijskog pokreta pokušao je tada ubiti policajca, teško ga je ranio. Podsjećam da je onaj koji ga je poslao, onaj ko je bio na vrhu piramide, mislim na Becana Ramovića, pružio otpor prilikom hapšenja i poginuo - kaže Galijašević.
Takođe podsjeća da je prije dvije godine u Bosanskoj Krupi maloljetnik nožem ubio policajca Srbina u policijskoj stanici.
- Istovremeno, u pozadini svega ovoga imamo i slučaj Mevlida Јašarevića koga Amerikanci traže da poslije izdržane kazne u BiH bude izručen SAD da mu se i tamo sudi zbog napada na američku ambasadu. Ako pogledamo kontekst ovog napada u Beogradu može se zaključiti da on ima i razloge političke atmosfere koja se stvara na ulici i da su određene vehabijske grupe mislile da se ta atmosfera može iskoristiti, da treba napasti dalje, državne strukture i ovo je rezultat toga - kaže Galijašević.
Šabac nije do sada naročito pominjan u kontekstu vehabijskog pokreta u Srbiji, pre su to bili Novi Pazar, Sjenica, Tutin ali i Mladenovac, Zemun...
Ta mreža raširena je po čitavoj Srbiji i pitanje dana bilo je kada ćemo kroz izvršioca saznati da grupe postoje i u Šapcu, u drugim gradovima, uzozorava našsagovornik.
- Upozorio bih na Muslimansku braću kao globalnu terorističku organizaciju koja je premrežila Balkan. Gdje god postoje muslimani na Balkanu postoje i Muslimanska braća. Gdje god postoje Muslimanska braća postoje i njena politička krila. Mladi muslimani su formirali SDA, političko krilo Muslimanske braće je i Hamas u Gazi. Ali oni imaju i svoja vojna krila. To su Al Kaida, ID, Al Nusra... To postoji i na Balkanu, različite su samo forme organizovanja, ali one uvijek prate globalne trendove i uklapaju u njih svoje islamističke ciljeve cijeneći i aktuelne političke prilike. Zašto bi neki mladi čovjek otišao u Beograd, napao policajca, sem u kontekstu da islamistički pokret na taj način šalje poruku da je jak, da je aktivan i na taj način obezbjeđuje podršku, sredstva globalnih struktura - riječi su Galijaševića.
Ovaj stručnjak za terorizam upozorava da se o terorističkim organizacijama govori uvijek poslije terorističkih akata, ne dok se oni organizuju, spremaju napade, a to po njegovim riječima traje non stop.
- Ćuti se dok formiraju NVO, "humanitarne organizacije", dok vrše propagandu, dok djeluju i okupljaju ljude, šire ideologiju. Ne reagujemo smatrajući to legitimnim djelovanjem neke islamske zajednice u okviru širenja čiste vjere a ne vidimo političku pozadinu i ne vidimo političku strategiju - kaže Galijašević.
Kako ističe, ako dvije godine nije bilo aktivnosti, napada, to ne znači da su oni spavali.
- Pogledajmo samo izvještaj Evropola o djelovanju islamista na ovom prostru, gdje se ukazuje na 360 organizacija u BiH, na više od 40 u Srbiji. Pogledajmo, poslije jednostavnih pretraga poruke koje se šalju sa tih portala, sa društvenih mreža. Vidimo taj radikalizam, vidimo da se oni nikada nisu smirili. Uvijek se procenat podrške tim vehabijskim pokretima svodi na oko pet do šest posto ukupnog muslimanskog stanovništva. To je pet do šest posto radikalizovanih. Od toga dvadesetak odsto je pasivna podrška. To ne znači da su svi radikalizovani spremni na teroristički akt, terorista se bira na osnovu više kriterijuma. Teroristička akcija uvijek je planirana, organizovana, logistički i medijski podržana naročito posle izvršenja i mi tu vrstu podrške u vidu minimiziranja onog što se u Beogradu dogodilo sada vidimo - zaključuje Galijašević.